Makersunie pilot 2017

by • 1 maart 2018 • Actueel, ProjectenComments (0)79

Makersunie

Het uitoefenen van ambachtelijke vaardigheden lijkt in een rap tempo te verdwijnen. Door massaproductie van megaconcerns is het voor zelfstandige kunstenaars en/of vakspecialisten steeds moeilijker geworden om hun plaats op de handelsmarkt in stand te houden dan wel te verwerven.

Hiernaast is er door vergrijzing minder ‘nieuwe aanwas’; het traditionele vakmanschap is bijvoorbeeld nauwelijks meer onderdeel van het lesprogramma op scholen. Vaak weten jongeren niet goed wat het verschil is tussen massaproductie en ambachtelijk gemaakte producten. Veel productieprocessen zijn geautomatiseerd en onzichtbaar. Ze zijn er op gericht om vooral veel van hetzelfde te produceren. Gelukkig is er ook een trend te bespeuren die juist de ambachtelijke vaardigheden en het unieke product weer voor het voetlicht wil brengen. In veel gevallen worden kunstenaars of designers gekoppeld aan de productontwikkeling.

Productontwikkeling
Stichting Terra Art Projects wil doorgewinterde leermeesters en enthousiaste leerlingen aan elkaar koppelen om hedendaagse producten vanuit traditioneel vakmanschap te ontwikkelen.

Persoonlijke ontwikkeling
Ervaren vakspecialisten zullen de kneepjes van het vak op innovatieve en duurzame wijze doorgeven. De Makersunie stelt hiertoe Makersploegen samen en zet hierbij in op mensen die een stap willen zetten, willen groeien, plezier hebben in het maken, en de ambitie hebben om zelfredzaam te zijn.

Artistieke ambitie
Omdat initiatiefnemer Terra Art Projects als kunstorganisatie grote waarde hecht aan vernieuwend design, wordt een kunstenaar of designer gekoppeld aan elke Makersploeg. De vormgeving van de hele branding (huisstijl), alle productverpakkingen, shop-in-shop concepten, het Makersunie-café etc, kenmerkt zich door een hedendaags, dynamisch design met een knipoog naar traditie.

Gebiedsontwikkeling
Makersunie Zoetermeer sluit als initiatief ook aan bij de wens om de Zoetermeerse Dorpsstraat, door de stadsbewoners gezien als de ‘historische ziel’ van de stad, weer te doen herleven.

Het project trekt vaklieden, speciaalzaken, kunstenaars, ontwerpers, designers en andere creatieve mensen naar de historische straat om hier reuring en sfeer (beleving) toe te voegen. Zij maken de straat daarmee voor ondernemers en bezoekers aantrekkelijker.

Lees hier het totale projectplan.

PILOT 2017
Door financiële ondersteuning vanuit de Sociaal Economische Agenda, wordt het mogelijk om in 2017 een pilot te starten, zodat de bedoeling van het project zichtbaar gemaakt kan worden.

Er werden in 2017 Makersunie-producten ontwikkeld bij drie ondernemers in de historische Dorpsstraat.
In de periode september-november ontwikkelden deze drie Makersploegen hun concept:
welk product willen ze gaan maken
van welk materiaal
met welk doel
voor wie (doelgroep)
welke visie zit erachter
relatie product, vakmanschap van ondernemer en/of kunstenaar, maatschappij
welk ambacht vertegenwoordigt het, hoe wordt dit doorgegeven
door wie wordt het gemaakt
wie brengt wat in tijdens het proces (rolverdeling).

De ondernemers zijn:
Vis van Lon
Di Niente Italiaanse Trattoria
De Bakkerswinkel Zoetermeer

Vis van Lon
Eigenaar Lon Oosterbroek van viswinkel ‘Vis van Lon’ heeft de wens om het ambachtelijk roken en grillen van (duurzame) vis onder de aandacht te brengen en om deze vaardigheid over te dragen. Lon hecht er waarde aan dat er zowel bij de ontwikkeling van het product als bij de bereiding van de vis aandacht is voor duurzaamheid. Het begrip ‘the circle of life’ werd daarom als randvoorwaarde toegevoegd aan de ontwerpvraag.

Vormgever Hugo van der Kallen werkt vanuit de kracht van materialen, in de puurst mogelijke vorm. Hij wil laten zien dat je met eenvoudige bouwstenen de meest stijlvolle en verrassende, maar ook zeker verantwoorde producten kunt maken. Vernieuwende producten met blijvende waarde.

Zijn visie houdt echter niet op bij het product zelf. “In een circulaire economie moét je de omgeving van een product meenemen in het ontwerp door met verantwoorde materialen te werken en zo min mogelijk afval te produceren”, aldus van der Kallen. “Maar ook door bijvoorbeeld met de verkoop van een product de aanleg van ‘nieuwe’ natuur met recreatieve én ecologische waarde mogelijk te maken. Daarnaast denk ik ook graag mee over vernieuwende constructies rond het eigenaarschap van de producten, via vormen van leasen, huren of het te zijner tijd terugkopen ervan.”

Hugo van der Kallen ontwierp voor en in samenspraak met Lon Oosterbroek een robuuste rook-/ grilloven die een unieke sfeer brengt en op speelse wijze om interactie vraagt met de gebruiker. De basis van het apparaat bestaat uit twee lege brandblussers. Lon en zijn personeel zullen in eerste instantie zelf, op de stoep voor de winkel, experimenteren met het roken. Zodra er verschillende recepturen zijn ontwikkeld, is het de bedoeling dat particulieren een model van het apparaat voor thuisgebruik aan kunnen schaffen in een koop- of huurconcept.


Di Niente
Op 1 juni 2016 is in het pand Dorpsstraat 112a ‘Di Niente’ geopend. Het was de wens van eigenaar Rainier Gouweloos om met zijn Italiaanse Trattoria het positieve, pure gevoel van de Italiaanse eetcultuur over te brengen aan anderen.

Kenmerkend aan de Italiaanse eetcultuur zijn de royaal gedekte tafels, waarbij grote families aan kunnen schuiven. Op schalen van bontgekleurd en gedecoreerd Siciliaans aardewerk worden de mooiste gerechten opgediend. Bij Di Niente zijn alle ingrediënten aanwezig om geheel in stijl van deze traditie een maaltijd te serveren. Maar hoewel de Italiaanse traditie hoog in het vaandel staat van de Trattoria, was er toch behoefte aan een moderne variant van de serveerschalen. Ambachtelijk gemaakt, met een knipoog naar de oorsprong.

Kunstenaar Hetty Arens uit Zoeterwoude maakt al vele jaren werk in keramiek. Meestal organisch van vorm en ambachtelijk met de hand opgebouwd. De vraag van Rainier intrigeerde haar en ze begon een onderzoek naar de kenmerkende patronen van het Siciliaans aardewerk. Hiervan maakte ze hedendaagse vertalingen. Ook dacht Hetty na over manieren waarop de schalen geproduceerd kunnen worden, waarbij zij haar kennis van het ambacht over kan dragen.

De verschillende, handgemaakte schalen worden los en in sets verkocht. Uiteraard ook in combinatie met producten uit het assortiment van Di Niente én met een recept van lekker familiegerecht.

De Bakkerswinkel
Dat broodbakken zo eenvoudig is en dat je er bijna niets voor nodig hebt, ook geen dure apparatuur, dat is wat bakker Frans Boortman van De Bakkerswinkel Zoetermeer graag wil overdragen. Brood wordt tegenwoordig voornamelijk machinaal vervaardigd en al dan niet in de winkel afgebakken. De geur en smaak van versgebakken brood verdwijnt zo langzamerhand uit winkelstraten en huiskamers.

Het eenvoudige concept om met bloem, gist, zout en water in een gietijzeren pan in de oven brood te bakken staat centraal bij het ontwerp van deze Makersunie productset. De ingrediënten worden met de hand gemengd en het brood rijst en bakt in de oven. Interessante gedachte is om ook de restwarmte van de oven te gebruiken, om bijvoorbeeld aansluitend koekjes te bakken. Het ambacht van bakker draait ook om efficiëntie, zo blijkt na gesprekken met bakker Frans.

De gietijzeren pan in deze productset kan wellicht een hergebruikte pan zijn, de ingrediënten en receptuur zitten hierin. De set wordt verpakt in een doek, die kan functioneren als schort, ovenwant en serveerdoek.
Het dessin werd geïnspireerd op de traditionele bakkersruiten broek.

Vormgever en stylist Irene van Ophoven tekende voor het textielontwerp. Het vertalen van verhalen naar beleving is iets wat Irene al vele jaren doet, constant in verbinding met een doelgroep en hun verwachtingen.

Met haar styling- en designstudio Autre Choix ontwikkelt Irene van Ophoven stylingconcepten voor interieur, evenementen, visuele merchandise en productverzamelingen als een vertaling van hedendaagse trends en visuele merkidentiteit.

Voortgang
Terra Art Projects organiseert en coördineert het project.
Op 13 december 2017 presenteerden de drie Makersploegen hun concept tijdens een bijeenkomst van de stuurgroep Sociaal Economische Agenda (SEA). Na afloop van de presentaties werd een oproep gedaan om aan elke Makersploeg een zakelijke partner te verbinden. Deze moet de ontwikkelaars gaan helpen om een businesscase en verdienmodel voor het product op te stellen.

In samenwerking met WGSP wordt waar nodig en mogelijk ondersteuning aan de Makersploegen geboden door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een werkervaringsplek aan te bieden. Het vervolg vindt plaats in 2018.

Lees hier het volledige

 

Reacties zijn gesloten